Jaka jest różnica pomiędzy fitoterapią
a ziołolecznictwem?

Fitoterapia bardzo często utożsamiana jest z ziołolecznictwem. Oba te pojęcia zazwyczaj rozumiane są jako leczenie za pomocą ziół zebranych na polu, ususzonych i stosowanych według starodawnych receptur. Niesłusznie. Definicja ta jest bliższa pojęciu ziołolecznictwa, natomiast fitoterapia oznacza standaryzowaną jakość leczniczych produktów roślinnych.

Kiedy mówimy o produktach fitoterapeutycznych mamy na myśli leki roślinne, których proces powstawania jest ściśle kontrolowany od momentu uprawy roślin aż po chwilę kiedy gotowy produkt znajdzie się w aptece. Warto dodać, ze kontroli takiej podlega także poziom związków czynnych farmakologicznie. Jest on jednakowy w każdym preparacie, co pozwala na stosowanie terapii opartej na pełnej kontroli dziennych dawek. Proces rejestracji leków roślinnych odbywa się na takich samych zasadach jak leków syntetycznych.

odpowiada dr n. farm. Małgorzata Horoszkiewicz-Hassan

 


W jaki sposób działają leki roślinne?

Leki roślinne, podobnie jak leki syntetyczne, zawierają substancję czynną (zwaną też aktywną) która oddziałuje na organizm, wywołując pożądany efekt terapeutyczny. Działają skutecznie, co zostało potwierdzone badaniami naukowymi oraz wieloletnim doświadczeniem w ich stosowaniu.

odpowiada prof. Iwona Wawer

 

Czy stosowanie fitoterapii jest bezpieczne?

Tak, jeśli stosuje się ją zgodnie z zaleceniami lekarskimi lub jeśli takich nie ma - z zaleceniami dołączonymi do każdego leku. Leki roślinne charakteryzują się wysokim profilem bezpieczeństwa. Ze względu na tę właściwość, stosuje się je bardzo często jako długotrwałe leczenie uzupełniające w chorobach przewlekłych.

odpowiada prof. Iwona Wawer

 

Czy każdą chorobę można leczyć lekiem roślinnym?

Natura zna lekarstwo na bardzo wiele dolegliwości, choć ludzkość nie zidentyfikowała  wszystkich substancji czynnych kryjących się w roślinach. Niemniej jednak, już dziś, w lecznictwie stosuje się około 20 tysięcy gatunków roślin. Dzięki tej wiedzy i badaniom naukowym, dostępne są fitoterapeutyki mające zastosowanie w najbardziej powszechnych schorzeniach układu: krążenia, oddechowego, moczowego, nerwowego oraz pokarmowego. Leki roślinne stosuje się także w przypadku dolegliwości takich jak: reumatyzm, problemy skórne, infekcje, objawy menopauzy oraz stany wyczerpania fizycznego.

odpowiada dr n. farm. Małgorzata Horoszkiewicz-Hassan

 

Czy leki roślinne można stosować
bez ograniczeń?

Nie. Leki roślinne, pomimo ich łagodnego działania są lekami. Zawierają substancje aktywne, które oddziaływują na organizm, niekiedy bardzo silnie. Każdy lek (w tym także roślinny), jeśli lekarz nie zaleci inaczej, należy stosować zgodnie ze zaleceniami załączonymi do opakowania. Ponieważ leki roślinne dostępne są bez recepty, należy uważnie czytać załączoną ulotkę informacyjną.

odpowiada prof. Iwona Wawer

 

Czy od leków roślinnych można się uzależnić?

Substancje aktywne zawarte w lekach roślinnych dostępnych w aptece bez recepty nie powodują uzależnienia. Są one dostępne bez recepty, zatem bezpieczeństwo ich stosowania musi być absolutne. Doskonałym przykładem są leki roślinne działające uspokajająco i antydepresyjnie. Leki syntetyczne z tej grupy, często budzą podejrzenia o możliwość uzależnienia. W przypadku niektórych leków syntetycznych ta obawa jest słuszna. Tymczasem, liść melisy lub ziele męczennicy działają łagodnie uspokajająco, nie uzależniając ani nie powodując działań ubocznych. Innym przykładem może być dziurawiec, działający antydepresyjnie. Zawsze jednak należy pamiętać, że stosowanie tych preparatów należy skonsultować z lekarzem, zwłaszcza gdy przyjmujemy jakiekolwiek inne leki.

odpowiada dr n. farm. Małgorzata Horoszkiewicz-Hassan


 

 
Czy leki roślinne można łączyć z syntetycznymi?

Można. Bardzo często leki roślinne włączane są do procesu leczenia, jako preparaty wspomagające. Dzieje się tak zazwyczaj w przypadku długotrwałego leczenia lub w trakcie rekonwalescencji. Należy dodać, że decyzję o rozszerzeniu terapii, powinien podjąć lekarz. Oczywiście, mowa tu o sytuacji, kiedy pacjent wymaga skomplikowanego i wielokierunkowego leczenia. Kiedy mamy wątpliwości, czy np. przy przeziębieniu można zażywać kwas acetylosalicylowy (popularną aspirynę) łącznie z napotnym naparem z lipy – wystarczy poradzić się aptekarza.

odpowiada prof. Iwona Wawer

 

Czy leki roślinne są bezpieczne dla kobiet w ciąży
oraz małych dzieci?

Nie są prowadzone badania kliniczne w tym kierunku, jednak tradycyjnie, wiele preparatów można bezpiecznie stosować u dzieci oraz kobiet w ciąży. Wiele z surowców stosowano tradycyjnie od dziesięcioleci, co potwierdza ich bezpieczeństwo. Stosowanie ziół w pediatrii ma swoją długą tradycję zarówno w Polsce jak i innch krajach Europy. Warto zwrócić uwagę, że wybrane preparaty dedykowane są dla dzieci – zawierają odpowiednią dawkę substancji czynnych. Należy podkreślić, że przyjmowanie jakichkolwiek leków przez kobiety w ciąży oraz małe dzieci, musi odbywać się pod ścisłą kontrola lekarską.

odpowiada dr n. farm. Małgorzata Horoszkiewicz-Hassan

 

Stosowanie leków roślinnych to leczenie
czy profilaktyka?

Leki roślinne stosuje się zarówno profilaktycznie jak i leczniczo. Ich terapeutyczne działanie wykorzystywane jest w leczeniu uzupełniającym podstawową kurację lub w łagodzeniu przejściowych dolegliwości. Leki roślinne stosowane profilaktycznie, między innymi chronią i wzmacniają organizm a także podnoszą jego witalność. Mogą być zażywane po wystąpieniu dolegliwości, w celu ich łagodzenia. Wskazania do ich stosowania znajdują się pod zakładką Sprawdź i stosuj (link odnoszący do podstrony).

odpowiada dr n. farm. Małgorzata Horoszkiewicz-Hassan

 

Czy leki roślinne można stosować bez konsultacji
z lekarzem?

Leki roślinne są dostępne bez recepty, jednak ich przyjmowanie należy kontrolować. Jeśli osoba potrafi skojarzyć dolegliwość z przyczyną (na przykład ból brzucha ze spożytym wcześniej ciężkostrawnym posiłkiem) może stosować leki łagodzące te objawy bez konsultacji z lekarzem. W przypadku kiedy wspomniany ból brzucha przedłuża się i nie wskazuje na incydentalną niestrawność, należy koniecznie udać się do lekarza.
Ostrożność należy zachować w przypadku łączenia różnych leków, zarówno roślinnych jak i syntetycznych. Mogą one wchodzić ze sobą w interakcję, dlatego trzeba zapytać farmaceutę o możliwość przyjmowania kilku preparatów leczniczych jednocześnie. Konieczne jest także zapoznanie się z ulotką informacyjną, załączoną do opakowania.

odpowiada prof. Iwona Wawer

 

Czy po zażyciu leków roślinnych można się opalać?

Nie zawsze. Przyjmowanie niektórych leków wyklucza długotrwałe przebywanie na słońcu. Substancje aktywne zawarte w tych lekach, mogą powodować nieestetyczne, ciemne plamy na skórze. Informacja na temat ewentualnych interakcji z promieniami UV, zawarta jest w ulotce informacyjnej leku.

odpowiada dr n. farm. Małgorzata Horoszkiewicz-Hassan



Czy stosowanie leków roślinnych
może całkowicie
zastąpić terapię
lekami syntetycznymi?

Nie. Leki roślinne stanowią cenne uzupełnienie terapii lekami syntetycznymi, szczególnie terapii chorób przewlekłych i chorób wieku podeszłego wymagających długotrwałego stosowania leków. Wyniki badań klinicznych dla leków roślinnych wykazały, że w niektórych przypadkach ich stosowanie pozwala na obniżenie dawek leków syntetycznych, przy tym samym efekcie terapeutycznym. Istotną korzyścią stosowania leku roślinnego w połączeniu z lekiem syntetycznym jest obniżenie ryzyka wystąpienia działań niepożądanych. Trzeba jednak pamiętać, że leki roślinne mogą wchodzić w interakcje z innymi substancjami.

odpowiada dr n. farm. Małgorzata Horoszkiewicz-Hassan